Osmaniye'de yaz, Türkiye ortalamasından farklı çalışır: sıcaklık yüksek, nem yüksek ve dönem uzun. Bu üçlü, motor soğutma sistemine yıl boyunca ağır bir yük bindirir. Yaz aylarında en çok aldığımız çağrı hararet; şehir içinde de, D-400 üzerinde de, Bahçe ve Zorkun rampalarında da.
Hararet neden olur?
Motor, yaktığı yakıtın enerjisinin önemli bir kısmını ısıya çevirir. Soğutma sistemi bu ısıyı alıp dışarı atmakla görevlidir. Zincirin herhangi bir halkası zayıfladığında sistem yetişemez:
- Antifriz / su seviyesi düşük. En sık sebep. Küçük bir kaçak aylar içinde seviyeyi kritik noktaya indirir.
- Radyatör tıkalı ya da kirli. Osmaniye'de yol tozu, saman ve böcek kalıntısı radyatör peteklerini dışarıdan kapatır. İçeriden ise kireç ve tortu tıkar.
- Fan çalışmıyor. Şehir içinde hararet yapıp yolda düzelen araçlarda birinci şüpheli budur. Yolda hava akımı radyatörü soğutur, trafikte ise fan devreye girmesi gerekir.
- Termostat kapalı kalmış. Sıvı büyük devreye geçemez.
- Devirdaim (su pompası) arızası. Genellikle kayış sesi ve sızıntıyla haber verir.
- Silindir kapak contası. Bunun kendisi çoğu zaman hararetin sebebi değil, sonucudur.
Gösterge yükselirken ne yapmalısınız?
Sıra önemli:
- Klimayı kapatın. Klima kondenseri radyatörün önündedir ve motora ek yük bindirir.
- Kaloriferi sonuna kadar açın, fanı en yükseğe alın. Kulağa ters geliyor ama kalorifer peteği ikinci bir radyatördür; motordan ısı çeker. Sıcakta zor olur, ama motoru kurtarır.
- Durabileceğiniz ilk güvenli yere çekin. Trafikte duraklıyorsanız viteste bekleyip motoru rölantide tutmak, hava akımı olmadığı için işe yaramaz.
- Motoru kapatın. "Az kaldı" hesabı yapmayın; Osmaniye'de bu cümle çok sık silindir kapağıyla bitiyor.
Radyatör kapağını açmayın
Bu, yazının en önemli cümlesi. Soğutma sistemi basınç altında çalışır ve içindeki sıvı 100 derecenin üzerinde olabilir. Kapağı açtığınız anda basınç düşer, sıvı anında kaynar ve yukarı fışkırır. Her yıl bu yüzden ciddi yanıklar oluyor. Motor tamamen soğumadan (en az 30-40 dakika) kapağa dokunmayın. Açmanız gerekiyorsa kalın bir bezle, yüzünüzü uzak tutarak, yavaşça gevşetin.
Su eklemek çözer mi?
Geçici olarak evet, ama iki şartla. Birincisi: motor soğuduktan sonra ekleyin. Sıcak motor bloğuna soğuk su dökmek, döküm metalde çatlamaya yol açabilir. İkincisi: kaçak varsa eklediğiniz su birkaç kilometrede gider. Yerde su lekesi görüyorsanız ya da su sürekli eksiliyorsa aracı sürmeye devam etmeyin.
Kalıcı çözüm olarak saf su değil antifriz karışımı kullanılmalı. Antifriz sadece donmayı önlemez; kaynama noktasını yükseltir ve sistemi korozyona karşı korur. Yazın "nasılsa donmaz" diye saf su koymak, Osmaniye ikliminde hataya davetiye çıkarır.
Yokuşta hararet: Bahçe ve Zorkun
Osmaniye'de hararet çağrılarının belirgin bir kısmı rampalardan geliyor. Bahçe üzerinden Amanos geçidine çıkan hat ve Zorkun yayla yolu, motoru uzun süre yüksek yükte tutar. Bu yollarda:
- Çıkışa girmeden önce klimayı kapatmayı alışkanlık hâline getirin.
- Yüksek devirde düşük vitesle çıkmak yerine, motoru zorlamayan sabit bir vitesle çıkın.
- Gösterge yarıyı geçip yükselmeye devam ediyorsa zirveyi beklemeyin, ilk cepte durun.
- Aracınız yüklüyse ya da römork çekiyorsanız bu riski iki katına çıkarın.
Yazdan önce yapılacak beş dakikalık kontrol
- Antifriz seviyesi (motor soğukken, genleşme kabından bakın)
- Radyatör peteklerinin önü temiz mi
- Fan çalışıyor mu (motor ısındığında devreye giriyor mu)
- Hortumlarda şişme, çatlak, kuruma var mı
- Yerde su lekesi oluyor mu
Bu beş kontrol, yazın yolda kalma ihtimalinizi belirgin biçimde düşürür.
Yolda kaldıysanız
Aracı zorlamayın. Hararet yapmış bir aracı "servise kadar" sürmek, çekici ücretinin on katına mal olabilir. Osmaniye ve çevresinde 7/24 çekici ve yol yardım için 0555 998 80 80.